تفکر کودک – ۱

قصد دارم در چند مقاله به بررسی بحث تفکر در کودکان بپردازم. ما به عنوان والدین یا مربیان کودک وظیفه داریم که تفکر را به او آموزش بدهیم، اما چرا ؟ و چگونه؟ اصلا تفکر چیست؟ واقعا قابل آموزش است؟ و آموزش آن به چه سنی تعلق دارد؟ و سوالات بسیاری که در این سری مورد بررسی قرار می‌گیرند.

یکی از مسائل پایه ای برای رشد انسان، رشد مهارت‌های فکری است و به عنوان اولین خبر خوب می‌توانم بگویم که می‌توان این مهارت‌ها را یاد گرفت و یاد داد. بهترین سن برای یادگیری این مهارت‌ها سنین کودکی و نوجوانی است که البته همانطور که اشاره شد این “بهترین” سن است و ما به عنوان افرادی که از این سنین گذشته ایم هم قطعا می توانیم این مهارت ها را در خودمان پرورش بدهیم. اتفاقا رشد ما می تواند کمک بسیار بزرگی برای رشد فرزندمان یا کودکی که قصد آموزشش را داریم باشد.

شاید برای بعضی از ما این سوال پیش بیاید که در زمانی که خود ما تحصیل می کردیم چنین مسائل پیچیده ای مورد بررسی قرار نمی گرفت اما ما هم در حد خودمان موفق بودیم. موضوعی که در اینجا مطرح می شود این است که روش های آموزشی قبلی به طور کلی ساده تر بودند و حتی در کشورهای پیشرفته هم مسائلی که امروزه به عنوان آموزش های اساسی و مهم مورد بررسی قرار می گیرند اینقدر مهم نبودند. اصولا نمی توان مقایسه این چنینی بین این دوره ها داشت چون همانطور که قطعا خودتان می دانید زمانه و جامعه تغییر زیادی کرده است و مهارت هایی که ۲۰ سال پیش برای یک کودک مناسب بودند، دیگر برای آماده کردن یک کودک امروزی و فرستادنش به جامعه فردا مناسب و کافی نیستند.

تکنولوژی همه چیز را تغییر داده؛ شغل هایی را از بین برده و شغل هایی را به وجود آورده، فرصت هایی را از بین برده و فرصت هایی را به وجود آورده. سرعت رشد تکنولوژی به قدری بالا رفته که امروز واقعا نمی توان حدس زد که ۲۰ سال بعد دنیا چه شکلی می شود! بچه های ما برای ورود به این دنیای عجیب نیاز به دانش دارند اما مهمتر از آن نیاز به مهارتی دارند که بتوانند خودشان دانشی را تولید یا باز تولید کنند و اینجاست که باید بدانند چطور فکر کنند.

آموزش مهارت های فکری بالقوه، یکی از با ارزش ترین حوزه های آموزشی است، اینکه ما بتوانیم تفکر را یاد بگیریم و آن را آموزش بدهیم حتی می تواند سطح هوش کلی کودکمان را بالا ببرد. متاسفانه بخش بزرگی از نظام های آموزش و پرورش در همه جای دنیا به جای اینکه بر شکوفا کردن استعدادهای نهفته هر شخص تمرکز داشته باشند، به یاد دادن یک سری مهارت های اساسی تمرکز دارند، پس احتمالا قابلیت هایی که ما الان داریم فقط سایه ای از چیزی است که ما واقعا می توانیم باشیم و این دقیقا یکی از دلایلی است که ما سعی می کنیم روند آموزش کودکانمان را تغییر دهیم؛ ما نمی خواهیم فرزندمان سایه ای از قابلیت هایش باشد پس تلاش داریم که با آموزش هایی استعدادهای نهفته اش را بیرون بکشیم و بر روی آنها تمرکز کنیم.

پایه و اساس مهارت های فکری کودک ما در سالهای اولیه زندگی اش پی ریزی می شود یعنی دقیقا از زمانی که شخصیت و هویت یک شخص متفکر را پیدا می کند و حالا چطور پیش رفتن آن مهم است. کودک ما با گذراندن سالهای عمرش به سمت ذهن بسته داشتن متمایل می شود؛ کم کم شخصیت خودش مهم تر از باورهایش می شوند یعنی با رفتار و عملکردش به نوعی میگوید: چیزی که “من” باور دارم مهمتر است از چیزی که من “باور دارم”! مخالف ها متعصب هستند و نمی توان با آنها حرف زد!

این حرف شخصی است که شاید دقیقا نمی داند چرا بعضی چیزها را قبول دارد و به آن باور دارد. نمیداند اگر شخصی مخالفش هست باید چطور از عقایدش دفاع کند و نمی داند که اصلا باید دفاع کند یا نه، شاید او اشتباه می گوید. و همانطور که می دانیم این طرز فکر که اصلا برای خود ما عجیب و دور از تصور نیست بخاطر یاد نگرفتن یک سری از مهارت هاست.

ما می خواهیم زودتر دست به کار بشویم تا کودکان ما یاد بگیرند که فکرهایشان خیلی مهم هستند و می توانند فکرهای نو و بزرگ و منحصر بفردی داشته باشند، در حقیقت بدانند که توانایی این کار را دارند. بدانند که چطور از دیگران یاد بگیرند، چطور استدلال کنند، چطور در فعالیت های گروهی نقش درست و محکمی داشته باشند و نظرشان را عنوان کنند، نه قلدر و حرف حرف من است باشند و نه دنباله رویی که هیچ نظری ندارد یا قدرت بیان هیچ نظری را ندارد..

ادامه دارد ..

این مقاله رو هم بخوانید:  چارچوب های ذهنی شامل چه چیزهایی می شود؟

درباره ی سعیده قاسمی

مطلب پیشنهادی

تمرین خلاقیت

چطوری تمرین خلاق بودن کنم؟

در مقاله قبلی به این موضوع پرداختیم که “خلاقیت چیست و از کجا می آید”؟ …

۲ دیدگاه

  1. باتشکر از مطلب خوبتان،‌
    لطفا راهکارهایی برای توسعه مهارت‌های فکری فرزندانمان بیان فرمایید.
    ممنون و بازهم تشکر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دانلود کتاب رایگان
برای دانلود کتاب الکترونیکی رایگان
انجام سفارش شخصی خوشاینده !
فرم زیر را تکمیل کنید
با تشکر از شما.... کمتر از یک دقیقه ی دیگر کتاب "انجام سفارش شخصی خوشاینده !" به ایمیل شما ارسال می شود.
با تشکر از شما.... کمتر از یک دقیقه ی دیگر این فایل آموزشی به ایمیل شما ارسال می شود.